Y học cổ truyền là nền y học lâu đời, coi con người là một chỉnh thể thống nhất, có mối quan hệ chặt chẽ với tự nhiên và xã hội. Theo Y học cổ truyền, sức khỏe là trạng thái cân bằng giữa âm và dương, khí và huyết, cũng như sự hoạt động hài hòa của các tạng phủ trong cơ thể. Khi sự cân bằng này bị rối loạn, cơ thể sẽ sinh bệnh. Một nguyên lý cơ bản của Y học cổ truyền là “Chính khí tồn nội, tà bất khả can”, nghĩa là khi chính khí trong cơ thể đầy đủ thì các yếu tố gây bệnh từ bên ngoài khó có thể xâm nhập. Vì vậy, Y học cổ truyền không chỉ chú trọng yếu tố gây bệnh mà còn đặc biệt quan tâm đến thể trạng và khả năng chống đỡ của mỗi người.
Về nguyên nhân gây bệnh, Y học cổ truyền chia thành ba nhóm chính gồm: ngoại nhân, nội nhân và bất nội ngoại nhân, Ngoại nhân là các yếu tố từ môi trường tự nhiên tác động lên cơ thể như: gió, lạnh, nóng, ẩm, khô. Khi cơ thể suy yếu, sinh hoạt không phù hợp với thời tiết hoặc mội trường thay đổi đột ngột, các yếu tố này có thể xâm nhập và gây bệnh, thường gặp trong các bệnh lý cảm mạo, viêm đường hô hấp, đau nhức xương khớp hoặc các bệnh theo mùa.
Nội nhân là những nguyên nhân xuất phát từ bên trong cơ thể, chủ yếu liên quan đến tình trạng cảm xúc và tinh thần của con người. Theo Y học cổ truyền, các trạng thái như: tức giận, lo ân, buồn phiền, suy nghĩ nhiều, sợ hãi hoặc vui mừng quá mức nếu kéo dài sẽ làm rối loạn khí huyết, ảnh hưởng đến chức năng các tạng phủ. Đây là nguyên nhân thường gặp trong các bệnh lý mạn tính như: mất ngủ, đau đầu, và nhiều bệnh lý khác.
Bên cạnh đó, Y học cổ truyền còn đề cập đến nhóm nguyên nhân bất nội ngoại nhân, tức là những yếu tố không hoàn toàn thuộc bên trong hay bên ngoài cơ thể, Nhóm này bao gồm: chế độ ăn uống không hợp lý, sinh hoạt thiếu điều độ, lao động quá sức, thức khuya kéo dài, chấn thương, tai nạn hoặc yếu tố bẩm sinh. Những nguyên nhân này làm suy giảm chính khí, khiến cơ thể dễ mắc bệnh và bệnh dễ kéo dài, khó hồi phục.
Từ việc xác định rõ nguyên nhân gây bệnh. Y học cổ truyền đề cao nguyên tắc điều trị từ căn nguyên, không chỉ tập trung làm giảm triệu chứng mà hướng tới điều hòa âm dương, bổ chính khí, lưu thông khí huyết và phục hồi chức năng tạng phủ. Tại Bệnh viện Y học cổ truyền tình Ninh Bình, người bệnh được thăm khám toàn diện theo tứ chẩn gồm: vọng, văn, vấn, thiết kết hợp với các phương pháp cận lâm sàng hiện đại như điện tim, siêu âm, chụp X-quang, …từ đó, có thể chẩn đoán chính xác, xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng thể bệnh và từng người bệnh cụ thể. Các phương pháp điều trị thường được kết hợp linh hoạt giữ thuốc Y học cổ truyền, điện châm, xoa bóp bấm huyệt và vật lý trị liệu, phục hồi chức năng nhằm đạt hiệu quả bền vững.
Việc hiểu đúng và xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe lâu dài. Y học cổ truyền với cách tiếp cận toàn diện, coi trọng cả thể chất lẫn tinh thần, ngày càng khẳng định được vai trò trong hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện nay.
Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Ninh Bình luôn chú trọng kế thừa và phát huy tinh hoa Y học cổ truyền, đồng thời kết hợp với Y học hiện đại nhằm mang lại hiệu quả cao nhất trong công tác khám, chữa bệnh, chăm sóc và bào vệ sức khỏe nhân dân.
– Nhật Ngọc –
